Ілияс Есенберлин

қалды. Содан кейін «сенің отты көзіңнен ішіме түскен шоқтың осы қызуы да жетер

сасай болған бұқадай кешегі құланның құлжасындай азынаған күйеуі, өзінен әлденені күтіп тыпыршыған жас тоқалына ештеңе дей алмады. Бір төсекте жатса да бөлек жатқандай болды екеуі.
Табиғи тілек ажырасып еді, енді олардың ойлары да ажырасты.
Екеуінің төсегі бір, бірақ көңілдері бөлек.
Құтлық Темір артында қалып бара жатқан Ордасын, балаларының қамын, мал-мүлкін ойлайды.
Ақ төсекте құмарта қысар байы, не құшағында қуана сүйер баласы жоқ, сары майдай толықсыған кербез әйел құнарсыз өтіп жатқан күндеріне өкінеді. Не істерін білмей, ақ мамық жастықты бауырына қысып, өксіп-өксіп жылайды.
Оған мынау қарамағындағы қалың мал, жазира дүние-мүлік, тіпті жоқ тәрізді, көңілін елең еткізбейді...
Бар өксігі, арманы өзі теңдес жар құшқан әйелдердей мен неге бақытты емеспін деу болды.
Бірақ Сақып-Жамал заты еркек екен деп көрінген құрбы-теңдесінің төсегі болудан алыс еді.
Бұндайға оны тәрбиесі де, дәрежесі де жібермеді.
Сақып-Жамал тек нәпсі құл

Осыдан Алтын Орданың шын тірегі осы өлкені жайлаған, соңынан қазақ еліне жатқан, бұл кезде ноғайлы жұрты боп аталып кеткен Маңғыт, Қыпшақ, Алшын, Дай (Адай) тайпаларымен Еділ бойындағы бұлғар, татар, мордва, Жайық жағасындағы башқұрт, Еділ өзенінің төменгі шеніменен жалғасып жатқан теріскей Кавказдағы черкес, авар, лезгин, карачай, осетин, шешен, алан халықтары; Хорезм, Қарасайдағы гуз, түрікмендер: Сейхүндарияның орта шенінен төменгі тұстағы Қоңырат, Қаңлы рулары Есіл, Тобыл, Ертіс өзендерін жайлаған осы күнгі қазақтың Арғын, Керей, Найман секілді іргелі рулары осы хандық құрамына кірді. Оған Жетісудың теріскей тұсындағы Үйсін, Дулат, Жалайыр елдері де жатты.